تروما آن گسست بنیادین در روان است که در مواجهه با محرکی هولناک، چه برون‌زا و چه درون‌زاد، رخ می‌نماید؛ محرکی که از ظرفیت‌های ذهن برای هضمِ فعال فراتر رفته و چونان توفانی ویرانگر، کارکردهای روانی را به سختی درمینوردد. حالتِ ذهنیِ قربانیِ تروما، سراسر در محاصره‌ی حس درماندگی است: از کرختی کامل و انزوایی شبه‌مرگ‌آور […]

واژه «اسکیزوئید» در ادبیات روانکاوی معنایی گسترده‌تر از یک تشخیص روان‌پزشکی دارد. در نظریه‌های روابط ابژه‌ای، این اصطلاح اغلب برای توصیف شیوه‌ای از سازمان‌یافتگی تجربه، رابطه با ابژه و دفاع‌های روانی به کار می‌رود. اهمیت آن به‌ویژه در آثار ملانی کلاین و ویلیام رونالد د. فربرن آشکار است. در نظریه کلاین، «موقعیت پارانوئید ـ اسکیزوئید» […]

سادیسم یا دیگرآزاری به کسب لذت از طریق اعمال خشونت، ایجاد درد، تحقیر و سایر اشکال آزار علیه افراد دیگر گفته می‌شود. این اصطلاح عموماً به سادیسم جنسی اشاره دارد. در چارچوب نظریه روانکاوی کلاسیک زیگموند فروید، دیگرآزاری به عملکرد غریزه مرگ نسبت داده می‌شود و در تمایلات پرخاشگرانه ذاتی که از اولین مراحل رشد بروز […]

مازوخیسم یعنی چی؟ مازوخیسم یا خودآزاری به کسب لذت از طریق تجربه درد و تحقیر می‌گویند. اگرچه این اصطلاح عموماً بر مازوخیسم جنسی دلالت دارد، اما به تجاربی غیرجنسی مانند شهادت‌طلبی، تازیانه‌زنی مذهبی، و ریاضت‌کشی نیز اطلاق می‌شود. مازوخیسم نقش محوری در روانکاوی بالینی ایفا می‌کند، زیرا رفتار خودناکام کننده، همراه با درجات مختلفی از رضایت […]

نارسیسیوس در اساطیر یونانی، مرد جوان بسیار زیبایی بود که دلدادگان بسیاری داشت. او خودشیفته و عاشق بازتاب چهره‌ی خود در آب چشمه‌ها شده بود و مدام به چهره‌ی خود چشم می‌دوخت. نارسیسیوس یک مورد بسیار مهم و قابل‌توجهی در آثار هنری، روان‌پزشکی و روانکاوی است. مفهوم نارسیسیزم و یا خودشیفتگی ریشه در نظریه‌های روانکاوی […]

ناخودآگاه چیست؟ ناخودآگاه به محتواها یا فرایندهای ذهنی‌ای اطلاق می‌شود که فرد از آن‌ها آگاه نیست، اما به‌طور فعال بر تجربه‌های خودآگاه تأثیر می‌گذارند. در روان‌کاوی، ناخودآگاه به منطقه‌ای فرضی از ذهن اشاره دارد که در آن محتواهای ذهنی به دلیل سرکوبی از دسترسی به آگاهی محروم می‌شوند و بر اساس شیوه‌های عملکرد خاص خود […]